کاریزما و کلام

فرَحِمَ‌اللَّهُ امْرَأً اسْتَقْبَلَ تَوْبَتَهُ وَ اسْتَقَالَ خَطِيئَتَهُ وَ بَادَرَ مَنِيَّتَهُ. 
رحمت خدا بر آن‌كس كه به استقبال «توبه» رود، و از گناهان خود پوزش طلبد، و پيش از آن‌كه مرگ او فرا رسد، اصلاح گردد.
نهج‌البلاغه خطبه ۱۴۳

تا آن‌جا که من از دوران دبستان یادم هست، نام جزیره‌ای که راه‌بردی‌ترین جزیره ایران در تولید و صدور نفت خام است «خارْکْ» بوده‌است. شاید من اشتباه کنم. هیچ کتاب تاریخی یا جغرافیایی هم دم دستم نبود که به آن نگاه کنم و تلفظ لاتین آن‌را چک کنم. 

در این موارد در دوران شهروند الکترونیک قاعدتا استاد گوگل بود و منابع معتبر جغرافیایی. از جمله خود گوگل ارث و گوگل مپ، یا دست آخر ویکی‌پدیا که تا اندازه‌ای قابل اعتماد برای دبل‌چک بودند. اما اکنون در دست‌رس نیستند. 

در این خبر ایسنا خبرگزاری دانشجویان ایران با قدمت دست‌کم ۲۵ ساله نام این جزیره را در تیتر و بدنه خبر ۶ بار «خارگ» نوشته، آن‌هم از قول نماینده‌ای که بومی آن مناطق (نماینده بوشهر) است. از این نظر شاید حق با ایسنا، و حافظه من نم‌کشیده باشد. 

اما تحریر خبر از انشای یک کودک دبستانی هم ضعیف‌تر است. این خبرگزاری که باید نماینده «دانش» در ایران باشد، آبروی دانش‌گاه و دانش‌جو و روزنامه‌نگاری و سواد رسانه و از همه مهم‌تر «دستور زبان ادبیات» را کلا در اغلب تحریر خبرها و گزارش‌ها برده‌است. 

 برای نمونه من این عکس را گذاشتم که دوستان با مشاهده ببینند که چه‌قدر در ایران امروز به قول اسکندر: «کارهای بزرگ به آدم‌ها کوچک و کارهای کوچک به آدم‌های بزرگ» سپرده شده و این توصیه ارسطو به اسکندر بود که وقتی در سپاه کم‌آوردی برای تخریب سرزمین‌ها این کار را انجام بده. 

فَالْبَصِيرُ مِنْهَا شَاخِصٌ وَ الْأَعْمَى إِلَيْهَا شَاخِصٌ، وَ الْبَصِيرُ مِنْهَا مُتَزَوِّدٌ وَ الْأَعْمَى لَهَا مُتَزَوِّدٌ. 
انسان آگاه به دنيا دل نمى‌بندد و انسان كوردل تمام توجّه‌اش دنياست. بينا از دنيا زاد و توشه برگيرد و نابينا براى دنيا توشه فراهم مى‌کند.
نهج‌البلاغه خطبه ۱۳۳

این خبر درست و دقیق و صحیح است. واحد شمارش سوخت‌رسانِ اسباب‌بازی «فروند» نیست «عدد» است. برای پرنده واقعی از واحد شمارش «فروند» استفاده می‌کنند. مثلا: در این عملیات ۶ فروند پرنده سوخت‌رسان هواپیماهای بمب‌افکن را همراهی می‌کردند. 

اما برای اسباب‌بازیِ همان پرنده، جت، مسافربری یا بمب‌افکن و سوخت‌رسان، از واحد شمارش «عدد» استفاده می‌شود. 

وَ سَيَهْلِكُ فِيَّ صِنْفَانِ: مُحِبٌّ مُفْرِطٌ يَذْهَبُ بِهِ الْحُبُّ إِلَى غَيْرِ الْحَقِّ وَ مُبْغِضٌ مُفْرِطٌ يَذْهَبُ بِهِ الْبُغْضُ إِلَى غَيْرِ الْحَقِّ وَ خَيْرُ النَّاسِ فِيَّ حَالًا النَّمَطُ الْأَوْسَطُ فَالْزَمُوهُ وَ الْزَمُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ فَإِنَّ يَدَ اللَّهِ [عَلَى] مَعَ الْجَمَاعَةِ.

به‌زودى دو گروه نسبت به من هلاک مى‌گردند: دوستى كه افراط كند و به غير حق كشانده شود، و دشمنى كه در كينه‌توزى با من زياده‌روى كرده به راه باطل در‌آيد. به‌ترين مردم نسبت به من گروه ميانه‌رو هستند. از آن‌ها جدا نشويد. همواره با بزرگ‌ترين جمعيّت‌ها باشيد كه دست خدا با جماعت است.
نهج‌البلاغه.خطبه ۱۲۷