کاریزما و کلام

منابع جمهوری اسلامی «فعلا» هرگونه برنامه برای شرکت در دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا را رد کردند.

خبرگزاری ایرنا و صداوسیما در گزارش‌های یک‌سان، به‌نقل از «یک عضو تیم مذاکره‌کننده» اعلام کردند زیاده‌خواهی آمریکا، مطالبات غیرمعقول و غیرواقع‌بینانه، تغییر مکرر مواضع، تناقض‌گویی‌های مستمر و ادامه به‌اصطلاح محاصره دریایی که نقض تفاهم آتش‌بس محسوب می‌شود، همراه با لفاظی‌های تهدیدآمیز، تاکنون مانع پیش‌رفت مذاکرات شده، و در این شرایط دورنمای روشنی برای مذاکراتی نتیجه‌بخش تصور نمی‌شود.

به‌گزارش ایرنا هم‌چنین رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در تماس تلفنی با نخست‌وزیر پاکستان یک‌شنبه‌شب ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ با اشاره به تداوم بدعهدی‌ها و رفتارهای قلدرمآبانه و نامعقول آمریکا حین مذاکرات و در دوره آتش‌بس، ادامه اقدامات تحریک‌آمیز و غیرقانونی این کشور در به‌اصطلاح محاصره دریایی را نقض آشکار تفاهم آتش‌بس و مغایر با منشور ملل متحد دانست و تصریح کرد: چنین اقداماتی صرفا منجر به تشدید بدگمانی‌ نسبت به جدیت آمریکا شده و این واقعیت را بیش از پیش آشکار می‌کند که آمریکا دنبال تکرار الگوهای قبلی و خیانت به دیپلماسی است.

مسعود پزشکیان با تأکید بر عزم جمهوری اسلامی ایران برای دفاع همه‌جانبه از کیان کشور در برابر هرگونه ماجراجویی مجدد آمریکا و اسرائیل، نسبت به عواقب و پیامدهای چنان وضعیتی برای امنیت منطقه و جهان هشدار داد.

پزشکیان تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران مصمم به حفظ و ارتقای روابط با همه همسایگان از جمله کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، بر اساس حسن هم‌جواری و احترام متقابل، امیدوار است این کشورها نیز با در نظر گرفتن تجارب اخیر، برای تقویت صلح و امنیت منطقه بر مبنای هم‌کاری جمعی و به دور از مداخله مخرب بازی‌گران فرامنطقه‌ای خصوصا آمریکا اهتمام ورزند.

شهباز شریف نیز در این گفت‌وگو با اشاره به تلاش‌های کشورش برای خاتمه درگیری و برقراری صلح در منطقه، رئیس‌جمهور کشورمان را در جریان رایزنی‌های اخیر خود با کشورهای منطقه در این خصوص قرار داد.
⚫️
این ادعاها در شرایطی مطرح می‌شود که دو خبرگزاری رسمی مملکت جرأت بیان نام منبعی که خبر را از قول او نقل می‌کنند ندارند. این ملاحظه امنیتی و برای فضاسازی مناسب فریب رقیب نیست. نشان‌دهند ضعف یک عضو در نتیجه ضعف تیم مذاکره‌کننده است که هراس دارند هویت‌شان در خبر مشخص شود.

دوم در بیانیه متناقض و غیرواحدی که شعام از آن به «تحمیل طرح ۱۰ ماده‌ای جمهوری اسلامی به طرف مقابل» یاد می‌کرد، صراحتا قید شده بود جمهوری اسلامی با «بی‌اعتمادی مطلق به طرف مقابل» به میز مذاکره می‌رود. خود همین‌که از یک شورای عالی یک بیانیه با دو ادبیات منتشر و در آن پیش از مذاکره قید «بی‌اعتمادی کامل به طرف مذاکره» را می‌آورد خلاف روح «گفت‌وگ» «مذاکره» «مصالحه» و «آرامش» و نماینده ادبیات «رجز» و رزم است. 

به‌عنوان نمونه در تاریخ اسلام در جنگ احزاب وقتی سپاه احزاب کافر مدینه را ترک می‌کردند، رجز خواندند: «اعل هبل اعل هبل». و علی‌بن‌ابیطالب در پاسخ آن‌ها رجز خواند: «الله اعلی و اجل»! اما همین دو طرف مدتی بعد برای صلح حدیبیه سر میز مذاکره نشستند و در شرایطی که پیامبر دست بالا را داشت، قبول کرد عبارت رسول خدا کنار نام‌اش در معاهده نباشد. چون خواسته طرف مقابل بود. آیا پیامبر ـ العیاذبالله ـ از نبوت خلع شد؟ نه! ادبیات دیپلماسی، مصالحه، مذاکره و گفت‌و‌گو باید متناسب به آن انتخاب و استخدام شوند، و ادبیات میدان و جنگ و رجز هم متناسب با آن.

سوم این‌که در زمان جنگ ۱۲ روزه سرلشکر موسوی فقید برای نخستین‌بار در جمهوری اسلامی و آن هم در زمان جنگ، در ادبیات رسمی برای کشور اسرائیل از نام این کشور استفاده کرد. این در حالی‌بود که تا پیش از آن برای اشاره به‌نام اسرائیل در ادبیات رسمی از عبارت «رژیم صهیونیستی» استفاده می‌شد. حالا که یک مقام عالی در سطح نظامی ـ نه یک‌بار که چندین بار ـ از این نام استفاده کرده، دیپلماسی و مذاکره هم نه! «حفظ دماء مسلمین»‌ ایجاب می‌کند که نه از موضع ضعف، بلکه از موضع «حسن‌نیت» همان راه گشوده را برویم و ما هم از نام آن کشور استفاده کنیم.

اگر قرار باشد، در زمان اضطرار بگوییم اسرائیل، در زمانی که احساس می‌کنیم اضطراری نیست ـ ولی درواقع اضطراری‌تر از جنگ ۱۲ روزه است ـ به ادبیاتی که مختص رجز و میدان است متوسل شویم، به‌قول اسیر شهرستانی می‌شود: خط غلط، معنی غلط، انشا غلط، املاء غلط! و دود آن البته چنان‌که ظریف ادعا می‌کرد: فقط به چشم پایین و خیابان نمی‌رود، ساکنان «بنیان‌مرسوس» در برج‌عاج‌های عافیت را هم به اشک وامی‌دارد. 

شبکه‌های ماه‌واره‌ای در خبرهای‌ِشان اعلام کردند که خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ادعاهای ترامپ را «تقریبا» رد کرده‌است. اما من هرچه این خبرگزاری را بالا و پایین کردم به اصل خبر دست‌رسی پیدا نکردم.

چند نکته در این بررسی توجهم را جلب کرد. خبرگزاری میزان که برای دست‌رسی عموم مردم است و باید «راحت‌خوان» و سهل‌تر در دست‌رس باشد، بسیار طراحی شلوغ و کم‌سلیقه و خصوصا فونت بسیار «بدبین» و «بدخوان»ی دارد.

خبرهای آن هم با میان‌تیترها و تِرِم رنگی خنثی و کسل‌کننده تنظیم می‌شود، و بیش از آن‌که راه‌گشاه باشد «گم‌راه» کننده است.

خبرها پر از (تکرار می‌کنم) پر از غلط‌هایی املایی و نگارشیِ مشهود است.

در کنار همه این‌ها؛ خبرگزاری اختصاصی قوه قضاییه کارکرد‌ش اطلاع‌رسانی در حوزه خبرهای دادگستری و پرونده‌های قضایی و آموزش‌هایی در حوزه حقوق مدنی، حقوق قضایی، حقوق شهروندی و تلاش برای صیانت از سلامت این قوه با ایجاد باکس‌های نظرسنجی یا نظرگرفتن از مردم درباره حوزه‌های قضایی و شکایت یا رضایت از کادر قضایی و پاسخ‌دادن به آن‌ها باید باشد.  

این‌همه خبر ورزشی از همه ورزش‌ها در این خبرگزاری البته که اشکالی ندارد، اما باید در حاشیه باشد نه متن و مسلط بر خبرهای تخصص و اصلی این خبرگزاری.

اما نکته مهم این‌که جمهوری اسلامی خبرگزاری رسمی دارد. اکنون یک هیئت نمایندگی از سوی این نظام به پاکستان رفته که در مورد موضوع مهمی رایزنی و مذاکره، و احیانا مصالحه کند. این هیئت حتما تیم رسانه‌ای و مشاورانی کاربلد در حوزه اطلاع‌رسانی دارد یا باید داشته باشد.

اگر دارد پاسخ‌دادن به ادعاهای ترامپ، در چهارچوبی که منافع هیئت مذکور را نمایندگی و حمایت کند، وظیفه آن سخن‌گو یا روابط عمومی یا خود شخص آقای قالیباف آن‌هم در رسانه رسمی ایرنا است به‌نقل از منابع معتبر و شفاف.

این‌که یک نماینده مجلس یک اظهارنظری کند، نماینده دیگری اظهارنظر دیگری، تیم اطلاع‌رسانی دولت نظری، و سرانجام هم پاسخ‌گویی به ادعاهایی گزاف را خبرگزاری غیرمرتبط برعهده بگیرد، طراحی مناسبی برای قدرت چانه‌زنی بر سر میز مذاکره نیست و فقط دست رقیب را از کارت‌های قوی‌تر برای بازی به‌تر پر می‌کند.

این وضعیت در شرایطی قابل درک است که طرف مقابل یک بازی‌گر نامنطم و غیرقابل پیش‌بینی دارد و اظهارنظرها و مواضعی کاملا پرت‌و‌پلا اتخاذ می‌کند که سخن‌وران و نویسندگان دقیقی را برای پاسخ‌گویی مناسب به این پراکنده‌گویی‌ها می‌طلبد.

همین الان سکوت تیم مذاکره‌کننده در قبال این ادعاهای گزاف، و پاسخ آن‌ها از طرف نهادی دیگر می‌تواند به خبرسازی‌ها و شایعه‌پراکنی‌هایی که تنها سود رقیب را تأمین می‌کند دامن بزند. 

عربستان سعودی در راستای حمایت از اقتصاد پاکستان و تاب‌آوری آن کشور، ضمن اقدام به سپرده جدید ۳ میلیارد دلاری در بانک مرکزی پاکستان بسته ۵ میلیارد دلاری قبلی خود در راستای تقویت ذخایر ارزی این کشور را نیز تمدید کرد.

به ‌گزارش رسانه‌های پاکستانی؛ دو روز پس از سفر رسمی شهباز شریف نخست‌وزیر این کشور به عربستان و دیدار با ولی‌عهد این کشور، ریاض تصمیم به افزایش حجم حمایت مالی خود از اسلام‌آباد گرفت.

رسانه‌های عربستان نیز گزارش دادند که بسته حمایت مالی جدید در قالب سپرده ۳ میلیارد دلاری در بانک مرکزی پاکستان صورت گرفته است.

همچنین در جریان سفر وزیر دارایی و درآمدهای ملی پاکستان به عربستان، توافق نهایی تمدید سپرده قبلی دولت عربستان در بانک مرکزی پاکستان که حجم آن ۵ میلیارد دلار اعلام شده‌است، با حضور رئیس صندوق توسعه عربستان امضا شد. بنا به اعلام خبرگزاری رسمی عربستان، این حمایت مالی با هدف افزایش ثبات اقتصادی پاکستان و تقویت تاب‌آوری آن در مواجهه با تغییرات اقتصادی جهانی انجام می‌شود.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که قرار است پاکستان تا پایان ماه جاری بدهی ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلاری خود به امارات را بازپرداخت کند.

منابع خبری هفته گذشته گزارش دادند که انتظار می‌رود عربستان سعودی و قطر در مجموع ۵ میلیارد دلار کمک برای اسلام‌آباد در کاهش فشار بر ذخایر ارزی و تامین پرداخت‌های خارجی تا ماه ژوئن امسال ارائه دهند.

ذخایر ارزی پاکستان به دلیل افزایش هزینه‌های واردات همچنان تحت فشار است و مقامات این کشور هشدار داده‌اند که بدون ورود جریان‌های جدید مالی، ممکن است بیشتر کاهش یابد.

پاکستان کشوری که پیش‌تر از امارات قرض گرفته و اکنون مشمول کمک عربستان و شاید یکی دو کشور دیگر شود، «بمب اتم» دارد، ولی امنیت و اقتصاد سالم و رشد و توسعه اقتصادی متناسب و متوازن ندارد. 

کشورهایی که به پاکستان کمک کرده یا به آن کشور قرض داده‌اند، «بمب اتم» ندارند، اما در عوض سرمایه‌گذاری‌های مولد، خلق ثروت، جذب سرمایه، امنیت سرمایه‌گذاری و فناوری‌های مدرن روز و در سایه آن‌ها توسعه و رشد اقتصادی متوازن و پایدار دارند. 

پاکستان اگر بتواند نقشی بسیار سخت میانجی‌گری که میان جمهوری اسلامی و واشنگتن برعهده گرفته را به‌خوبی پیش ببرد ـ که به‌نظر نمی‌رسد موفق باشد ـ خواهد توانست در حوزه سیاسی و امنیتی نقش پر رنگی برای خود در منطقه دست‌وپا کند. 

رئیس‌جمهور آمریکا روز گذشته با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشیال مدعی شد: «تعداد زیادی نفت‌کش‌های خالی در حال حرکت به‌سمت ایالات متحده هستند تا نفت و گاز بارگیری کنند.»

در همین حال سنتکام هم ادعا کرده تمام ۲۸ کشتی‌ مین‌گذار نیروی دریایی جمهوری اسلامی را از بین برده و پس از آن دو ناوشکن موشک‌انداز نیروی دریایی این کشور از تنگه هرمز عبور کرده و تعیین شرایط برای پاک‌سازی مین‌ها از این آب‌راهه را آغاز کرده‌اند. سپاه پاسداران این ادعای سنتکام را رد کرده‌است.

پس از اعلام موافقت آمریکا با طرح ۱۰ ماده‌ای ایران به‌دنبال درخواست شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان از ترامپ برای تمدید دو هفته‌ای ضرب‌العجل خود، بازار انرژی به این موافقت واکنش مثبتی نشان داد و قیمت نفت که به حدود ۱۲۵ دلار در هر بشکه نزدیک شده بود، به زیر ۱۰۰ دلار کاهش یافت.

اکنون باید دید بازار انرژی به دو ادعای آمریکا، ادعای سپاه و هم‌چنین شکست مذاکرات میان نمایندگان ایران و ایالات متحده که ساعاتی پیش با ترک اسلام‌آباد از سوی هیئت آمریکایی اعلام شد چه واکنشی نشان خواهد داد.

از طرفی هنوز مشخص نیست آیا آتش‌بس دو هفته‌‌ای اعلام‌شده با وجود شکست مذاکرات به‌قوت خود باقی خواهد ماند یا دوباره آتش‌باری طرفین از سرگرفته خواهد شد. 

جی‌دی‌ونس نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا برای مذاکرات با نمایندگان جمهوری اسلامی پیش از ترک اسلام‌آباد در یک کنفرانس خبری ۴ دقیقه‌ای اعلام کرد که طرح پیشین با شکست مواجه شده و او طرحی روشن را روی میز گذاشته و به آمریکا بازمی‌گردد. این یعنی هنوز تمام مسیرهای مذاکراتی بسته‌نشده و از طرفی سخنان نمایندگان جمهوری اسلامی از طیف‌های مختلف هم نشان می‌دهد که تمایل کم‌تری به از سرگیری تنش و تمایل بیش‌تری به مذاکره دارند. 

اگرچه روز گذشته یک هیئت عالی نظامی از جمهوری اسلامی برای هم‌راهی و مشاوره به تیم مذاکراتی وارد اسلام‌آباد شده بود و این پالس‌هایی از آمادگی نظامی جمهوری اسلامی را مخابره می‌کرد. اما واکنش‌های دیپلماتیک اولیه پس از کنفرانس جی‌دی‌ونس هنوز تمایل به از سرگیری درگیری را مخابره نکرده‌اند. 

در همین حال کویت یک تیم بازرگانی بیش از ۲۰ نفره را به اتهام پول‌شویی بازداشت کرده‌است. این هم نشان می‌دهد که زیان برخی منافعی که از روابط پشت‌پرده نصیب برخی از شرکای تجاری جمهوری اسلامی از کمک به دورزدن تحریم‌ها می‌شد، از سود آن با توجه به طولانی‌شدن مدت تنش بیش‌تر شده و برخی کشورها با محاسبه این هزینه و فایده ترجیح داده‌اند به سیم آخر بزنند تا شاید جلوی فرار مشتریانی که نفت‌کش‌های‌شان را راهی برخی از منابع انرژی کمی دورتر کرده‌اند بگیرند. 

در هیچ‌کدام از این نشانه‌ها خبر خوبی برای جمهوری اسلامی نیست. اما از همه این‌ها بدتر این است که جمهوری اسلامی نزدیک به یک دهه مذاکره با آمریکا را به دلیل این‌که قاتل قاسم سلیمانی هستند به تابو تبدیل کرده‌بود. اکنون در کم‌تر از ۴۰ روز حاضرشدند به مذاکره با همان آمریکا به ریاست‌جمهوری همان ترامپی تن بدهند که در کشتن رهبر کشور دست داشته است. 

آن‌هم مذاکراتی که به ناکامی انجامید و نتیجه‌ای از آن حاصل نشد. پاگذاشتن در این «تله استراتژیکی» برای جمهوری اسلامی بسیار وخیم‌تر و هزینه‌برتر از شکست‌های تاکتیکی نظامی و مالی است.

اکنون قالیباف که حاضر نشد گرگ بالان‌دیده دیپلماسی را با خود ـ یا از غرور یا از ترس به اسلام‌آباد ببرد، چه پاسخی برای ثابتی، رسایی، ذوالقدر و وحیدی خواهد داشت؟ اگرچه او «سید محمود نبویان» را با خود همراه کرده‌بود تا برای خود حاشیه امنی نزد پایداری‌ها ایجاد کند، اما این‌بار انتقادها فقط معطوف به پایداری‌ها نیست و طیف بسیار وسیع‌تری را در بر می‌گیرد. 

با این اوصاف به نظر می‌رسد اهرم انرژی و نه فقط تنگه هرمز میزان بالایی از کارایی خود را برای جمهوری اسلامی از دست داد و اهرم رمزارز و حق عبور گرفتن از کشتی‌های عبوری هم بعید است بیش‌تر از چند ماه تاریخ انقضا داشته باشد.

زمان آبستن حوادثی غیرقابل پشت‌بینی است. اما برای جمهوری اسلامی نه بازگشت به شرایط پیشین ممکن است و نه پیش‌بینی و تصور تصویر شفافی برای آینده.  

معاون رئیس‌جمهور آمریکا از گفت‌وگوهای بدون نتیجه در اسلام آباد خبر داد.

به گزارش ایسنا به نقل از الجزیره، جی‌دی‌ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که مذاکرات با ایران پس از ساعت‌ها گفت‌وگو بدون دست‌یابی به توافق به پایان رسید.

وی اذعان کرد که با وجود تلاش‌های میانجی‌گرانه، از جمله نقش هیئت پاکستانی در نزدیک‌کردن دیدگاه‌ها، طرفین به توافقی قابل‌قبول دست نیافته‌اند.

ونس گفت: ما به دنبال شواهد روشن و قوی هستیم که نشان دهد ایران به دنبال سلاح‌های هسته‌ای نیست.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا اظهار کرد: واشنگتن پیشنهادهای خود را ارائه کرده، اما ایران این شروط را نپذیرفته است.

شبکه المیادین گزارش داد که هیئت آمریکایی پاکستان را ترک کرد.
مرتبط:
مذاکره می‌کنیم، اما نظام حفظ نمی‌شود

منابع خبری از سفر نزدیک نخست‌وزیر پاکستان به عربستان خبر دادند.

به گزارش ایسنا، منابع اختصاصی به پایگاه خبری «العربیه» گفتند که «محمدشهباز شریف» (نخست‌وزیر یکی از کشورهای ناامن آسیای میانه) طی روزهای آینده به عربستان (یکی از امن‌ترین کشورهای منطقه) سفر می‌کند.

این سفر که دومین سفر شهباز شریف به عربستان طی یک ماه گذشته است، با ورود تجهیزات نظامی پاکستان به پایگاه هوایی ملک عبدالعزیز هم‌زمان شده است.

اسلام‌آباد امروز شنبه میزبان هیئت‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا به ریاست «محمدباقر قالیباف» رئیس مجلس شورای اسلامی ایران و «جی‌دی‌ونس» معاون رئیس‌جمهور آمریکا بود.
 

«مذاکره با آمریکا را امام ممنوع اعلام کرد، من هم ممنوع اعلام می‌کنم. اگر هم بر فرض محال یک وقتی قرار باشد، دولت جمهوری اسلامی با آمریکا مذاکره بکند، با دولت ترامپ هرکز مذاکره نخواهد کرد.» 
علی خامنه‌ای ۲۲ مرداد ۹۷

نمایندگان دولت جمهوری اسلامی هم‌اکنون برای مذاکره با آمریکا و مذاکره با دولت ترامپ در اسلام‌آباد حضور دارند. تهدید کرده‌اند که تا پیش‌شرط‌هایی محقق نشود، مذاکره را شروع نخواهند کرد. 

مفروض که شرایط محقق نشود و مذاکره‌ای هم اصلا شکل نگیرد، و آتش‌بس شکننده تمام و آتش‌ جنگ دوباره شعله‌ور گردد. همین حضور هیئتی از سمت دولت جمهور اسلامی در اسلام‌آباد به‌قصد مذاکره با طرف آمریکایی که نماینده دولت ترامپ است یعنی تن‌دادن به آن‌چه علی خامنه‌ای آن‌را ۲۲ مرداد ۹۷ «محال» دانسته‌ و با تأکید اعلام کرده بود: «هرگز»!

اما مذاکره با آمریکا از «ریختن خون شخصی ولو ولی‌عصر» بدتر نیست که برای حفظ نظام آن‌هم مجاز می‌شود. فقه پویا است. پس تا کنون آن‌چه محال بود و «هرگز»!، هم ممکن و هم محقق شد.

 اما ایران طرحی ۱۰ ماده‌ای ارائه داده که فرض بگیریم نقشه بهشت است. آمریکا هم طرحی ۱۵ ماده‌ای داده که فرض بگیریم نقشه جهنم است. کوتاه‌آمدن از هر یک از این مواد ۲۵ گانه از سوی هر یک از طرفین، یعنی یک گام از بهشت دورشدن برای جمهوری اسلامی، و به بهشت نزدیک شدن ترامپ.

ترامپ ببازد در بهشت خودش حضور دارد زیانی نکرده، ببازد به بهشت ایران وارد شده زیانی نکرده. بازی برای ترامپ دوسر برد است. اما جمهوری اسلامی ببرد، همه ۹ میلیارد ساکنان کره زمین را بهشتی کرده و به فرض محال هرگز ...  
مرتبط:
بن‌بست

در شرایطی که رویترز چهارشنبه اعلام کرده‌بود که هیئت‌های نمایندگی ایران و آمریکا برای مذاکره پیرامون دو طرح ۱۵ ماده‌ای آمریکا و ۱۰ ماده‌ای ایران، پنج‌شنبه ۲۰ فروردین وارد اسلام آباد می‌شوند، پاکستان نیز برای تأمین امنیت محل برگزاری نشست مذاکراتی نمایندگان دو طرف دو روز در پاکستان از امروز تعطیل عمومی اعلام کرد، اما به‌نظر می‌رسد هیئت ایرانی هنوز وارد اسلام‌آباد نشده‌است. 

خبرگزاری ایران ساعت ۲۳:۳۸ شام‌گاه پنج‌شنبه در خبر کوتاهی با عنوان «هشدار قالیباف: زمان رو به اتمام است» نوشت: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس که ظهر پنج‌شنبه از پاسخ‌های شدید ایران و هزینه‌های شفاف برای دشمنان در صورت استمرار نقض آتش‌بس خبر داده بود، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که زمان رو به پایان است.

به گزارش پنجشنبه‌شب ایرنا، قالیباف در پیام روز گذشته خود نیز تاکید کرده بود که آتش‌بس و مذاکره در صورت نقض بندهای چارچوب مورد توافق، معنایی ندارد.

به‌‌نظر نمی‌رسد که این هشدار قالیباف منعکس‌کننده تردید و ناخوش‌بینی هیئت‌ ایرانی به مذاکرات باشد. بلکه بیش‌تر می‌توان آن‌را در چهارچوب یک تهدید تلقی کرد که مثلا تا آخرین لحظه هم تردید داشتیم اما با اتفاقات و تضمین‌هایی ـ که هیچ‌گاه هم اعلام نمی‌شود چه بود ـ تردید ما برطرف شد. 

ایسنا در خبری با عنوان «نواف سلام خواستار گنجاندن مسئله لبنان در آتش‌بس شد» مدعی‌شده «نواف سلام» نخست‌وزیر لبنان از هم‌تای پاکستانی خود خواست تایید کند که مسئله لبنان نیز در آتش‌بس ایران گنجانده شده‌است.

اگر محتوای تیتر «گنجاندن» است، با محتوای لید که «گنجانده‌‌شده» در تناقض است. مشخص نیست آیا نخست‌وزیر لبنان از شهباز شریف خواسته که مسئله لبنان را در «آتش‌بس» بگنجانند، یا خواستار «تأیید» مسئله‌ای شده که در طرح ۱۰ ماده‌ای تهران بوده و الان آمریکا منکر آن است.

این اختلاف‌ بر سر دو تأویل از متنی واحد نیست. بر سر دروغ یا راست ادعاها است. صدق ادعا با انتشار متن طرح ۱۰ ماده‌ای تهران قابل سنجش است.

اگر در طرح ایران آتش‌بس به‌شمول لبنان هم بوده، حق با ایسنا است، اما اگر در طرح حرفی از لبنان نبوده حق با نواف سلام است که خواسته مسئله لبنان هم «گنجانده» شود. 

به گزارش ایسنا، دفتر نخست‌وزیری لبنان اعلام کرد که نواف سلام در تماس تلفنی با «شهباز شریف» هم‌تای پاکستانی خود از تلاش‌های اسلام‌آباد برای دست‌یابی به آتش‌بس قدردانی کرده و از او خواسته است «تایید کند که این آتش‌بس شامل لبنان نیز می‌شود تا از تکرار حملات اسرائیل که دیروز شاهد آن بودیم، جلوگیری شود.»

ایالات متحده مدعی شده‌ این آتش‌بس شامل لبنان نمی‌شود و اسرائیل نیز به حملات خود علیه حزب‌الله داده، اما از شام‌گاه ۵ شنبه به قرار مذاکراتی میان سفرای لبنان و اسرائیل در آمریکا به میزبانی واشنگتن، آمریکا از اسرائیل خواسته از شدت حملات خود به لبنان بکاهد.

ایران و آمریکا در ساعات اولیه روز چهارشنبه پس از ۴۰ روز جنگ با میانجیگری پاکستان بر سر یک آتش بس دو هفته‌ای و ازسرگیری مذاکرات بر اساس پیشنهاد ۱۰ بندی ایران موافقت کردند.

از شواهد چنین برمی‌آید که «محمدباقر قالیباف» جوان‌ترین نظامی ارشد میدان‌دیده از دوران جنگ ایران و عراق، که سمت‌های اجرایی در سطوح بالا (فرماندهی نیروی هوایی سپاه و فراجا در حوزه نظامی، شهرداری تهران و ریاست مجلس در حوزه اجرایی) داشته، مدیریت تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی در اسلام‌آباد را به‌عهده خواهد داشت.

اگر این خبر درست باشد، نشان می‌دهد خبر پیشین که به‌ درخواست پاکستان نام او از فهرست ترور آمریکا حذف شده هم درست بوده‌، و اکنون طرف مقابل با کسی مذاکره می‌کند که منت «جان» را بر سرش دارد.

به عبارت دیگر سایه داموکلسی بر سر قالیباف سنگینی می‌کند که انتخاب او عملا انتخاب بین «مرگ» و «زندگی» خواهد بود. به نظر من اگر «زندگی» را انتخاب کند، نه فقط برای «خودش»، که برای منطقه خاورمیانه و جهان انتخاب کرده و نام او به نیکی در کنار نام بزرگانی چون قائم‌مقام فراهانی در تاریخ ثبت خواهد شد.

 سخنان دیروز او که با وجود نقض سه بند از پیشنهاد ۱۰ ماده‌ای ایران دیگر «مذاکره معنی ندارد» هم در چهارچوب تهیه یک کارت برای میز مذاکره قابل صورت‌بندی و تحلیل است.

ترامپ پیش از آن‌که ایران را تهدید به بازگشت به عصر حجر کند، «ناتو» را تهدید به بازگشت به دوران پیشا جنگ جهانی دوم و خروج از پیمان آتلانتیک شمالی کرده بود. در پاسخ دبیرکل ناتو اعلام کرده‌بود به‌زودی عازم ایالات متحده آمریکا می‌شود و چهارشنبه (روز پایان ضرب‌العجل ترامپ و توییت درخواست شهباز شریف برای تمدید دو هفته‌ای این ضرب‌العجل) با ترامپ، پیت هگست و مارکو روبیو دیدار خواهد کرد.

خبر این دیدار فوق‌العاده حساس با برجسته‌شدن خبر پذیرش آتش‌بس از سوی ایران (چون عراقچی رسما و بارها اعلام کرده بود آتش‌بس نمی‌پذیریم) به حاشیه رفت و افکار عمومی فراموش کرد که ترامپ یک دیدار حساس با «مارک روته» در پیش دارد و برای این دیدار به آرامش و خاطرجمعی نیاز دارد و ضمنا کارت‌های برنده‌ای هم برا‌ی آن دیدار نیاز دارد.

مقدمات آرامشِ ترامپ را شهباز شریف با آن توییت فراهم کرد. مدیرکل ناتو فردای توییت نخست‌‌وزیر پاکستان به کاخ سفید رسید. ترامپ در کمال آرامش با او مذاکره کرد و کارت پذیرش آتش‌بس از سوی ایران، و تیغ بران اسرائیل در لبنان را برای «روته» رو کرد و مدیرکل ناتو هم قبول کرد که حاضر به همکاری ناتو با آمریکا در خلیج فارس است. اما خبری  از کل این دیدار و توافقات آن مخابره نشد، یا شد و در حاشیه خبر آتش‌بس و چک‌وچانه‌ و کری و رجزهای پیش از آن به حاشیه رفت.

امروز اما رسانه‌ها بدون آن‌که اشاره به آن دیدار و توافقات احتمالی پشت‌پرده داشته باشند، از عدول ۱۸۰ درجه‌ای بریتانیا، آلمان و فرانسه و ... از مواضع پیشین که «جنگ خلیج فارس را جنگ آمریکا می‌دانستند» و اعلام آمادگی ‌آن‌ها برای اعزام نیرو به منطقه خبر می‌دهند.

آمریکا الان هم بعضی از اعضای ناتو و به‌مرور بقیه اعضا را در کنار خود دارد، هم در همین دو روز گذشته به اندازه کافی فرصت برای «ری‌استارت»‌کردن ارتش و شناسایی باگ‌ها و آپدیت آن‌ها و آمادگی بیش‌تر و به‌روزتر برای عبور از «کنترل بحران» به «مدیریت بحران» پیدا کرده و هم توانایی خود را در جبهه دیگری اثبات کرده است.

در این سو اما در آیین‌های ویژه چهلمین روز درگذشت رهبری نظام ـ که روز پایان عزای عمومی هم بود و دیگر بهانه‌ای برای در خیابان ماندن نیروهای ارزشی وجود ندارد ـ علیه قالیباف شعارک‌های داده شده. البته این شعارک‌ها برای تقویت جای‌گاه قالیباف موثر است. به‌شرط آن‌که این نظامی میدان‌دیده، قدر این کارت‌ها را بداند و وقتی به اسلام‌آباد سفر می‌کند، گرک بالان دیده دیپلماسی را هم همراه خود برده‌باشد.

والا با ماندن بر مواضع پیشین، بعید می‌دانم راه برگشتی به ایران از اسلام‌آباد هم برای او بماند، و امثال حدادیان، ثابتی، رسایی و ... چنان «مصاف»ی برای او تدارک خواهند کرد که ترجیح دهد مثل ابوشریف در همان پاکستان بماند.

جمهوری اسلامی با پای خود به تله‌ای استراتژیک گام نهاد که تنها با توسل به «عقل» می‌تواند از آن خارج شود. چیزی که نزد سران نظام تا کنون کم‌تر وجود داشته و شاهد آن بوده‌ایم. 
مرتبط:
آیا قالیباف بختیار می‌شود